Hieronder wordt op een aantal veelgestelde vragen rondom windenergie, antwoord gegeven. Hierbij wordt zoveel mogelijk gekeken naar de unieke situatie voor Wageningen. De antwoorden (en de vragen) zijn geenszins uitputtend, voor meer informatie wordt verwezen naar de pagina Achtergrond

Met z'n allen verbruiken we in rap tempo de huidige bekende olie- en gasvoorraden. Of het lang of kort duurt voor die echt helemaal op zijn, voor die tijd moet er wel alternatieven zijn. Bovendien zijn er steeds sterkere aanwijzigingen dat het wereldwijde klimaat door de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) en andere broeikasgassen, steeds verder opwarmt. "Lekker warm?", misschien, maar ook grotere kans op extreem warme en droge zomers, het uitsterven van allerlei dier- en plantensoorten en het sterk stijgen van de zeespiegel. Hoewel dit een op dit moment vrij langzaam proces is, kan ieder beetje extra opwarming zorgen voor een versnelling van dit proces. Ieder kleine vermeden hoeveelheid CO2 uitstoot helpt daarom! Op dit moment kennen we met name het begrip groene stroom, als het gaat om duurzame (electrische) huishoudelijke bezigheden. In de toekomst echter, zal ook het voor weg- en luchttransport gezocht moeten worden naar een energie-drager. Waterstof is er zoeen waar nu al veel over gesproken en aan ontwikkeld wordt. Deze stof moet echter (bij voorkeur) door electrolyse uit water gewonnen worden. Hiervoor is electriciteit nodig, die dan ook natuurlijk bij voorkeur schoon is opgewekt...Windenergie en andere duurzame energie-bronnen dus.

Electriciteit opwekking in kerncentrales is helaas geen oplossing wegens het nog steeds niet opgeloste opslag-probleem voor radio-actief afval. Hoewel de brandstof staven zelf opgewerkt kunnen worden, is al het materiaal dat er mee in aanraking is geweest (zogenaamd laag radio-actief afval) niet langer bruikbaar en moet dus opgeborgen worden. Bovendien, zelfs al zou de huidige behoefte aan electriciteit in de wereld voorzien (kunnen) worden door nucleaire centrales, dan is na 10 jaar alle hoogwaardig uranium op. Voor opwerking van deze 'oude' staven of laagwaardiger uranium moet dan constant energie van andere bronnen worden aangesproken... Waarvoor dan alleen fossiele brandstoffen gebruikt kunnen worden met weer CO2 uitstoot tot gevolg: niet echt duurzaam dus.

De electriciteitsproductie van een windturbine hangt van af van de gemiddelde windsnelheid en de efficientie van de turbine. Zoals bekend waait het aan de kust harder dan in het binnenland. Daarnaast neemt de gemiddelde windsnelheid toe met de hoogte (het kan op 100 m hoogte gemiddeld makkelijk anderhalf keer zo hard waaien als op 'neushoogte'). Om verder landinwaarts toch een voldoende hoge windsnelheid te vinden, moeten windturbines dus hoger worden. Nu wisselt de windsnelheid van uur tot uur, en van dag tot dag. Een windturbine draait niet altijd op vol vermogen; vaak maar op een kwart, en soms bij een storm (vanaf zo'n 12 m/s of windkracht 8) op 100 % van zijn maximale (ook wel nominale) vermogen. Om een maat te krijgen voor hoe effectief een windturbine jaargemiddeld draait, wordt de hoeveelheid stroom die een turbine produceert, ook wel uitgedrukt als fractie van wat ie op vol vermogen had kunnen produceren. Deze efficientie wordt vaak uitgedrukt in vollasturen.

Op een redelijke binnenland-locatie, met een turbinehoogte van 100 m, kan zo rond de 2000 vollasturen geproduceerd worden. Een park van 10 MW levert in zo'n geval 20.000 MWh (of 20 Giga-Watt-Uur, GWh) gemiddeld per jaar. Alle Wageningse huishoudens bij elkaar (10.000) gebruiken bij elkaar zo'n 30 GWh electriciteit, waarvan een 10 MW windpark dus een substantieël deel kan produceren.

Windturbines zetten bewegingsenergie van de lucht om in electriciteit. Moderne windturbines produceren dusdanig efficiënt stroom (meestal uitgedrukt in mega-watt-uren of MWh's) dat ze zichzelf, afhankelijk van het windaanbod op de locatie, binnen een half jaar tot een jaar energetisch terugverdienen. Dat wil zeggen, dat er binnen die periode alle energie die nodig was om een turbine te produceren (erts-winning, staal-productie, transport etc.) teruggewonnen is in de vorm van CO2 geproduceerde stroom. Iedere MWh die daarna geproduceerd wordt, is dus in feite 'gratis', CO2-loze stroom. Dit in tegenstelling tot een kolen, gas of nucleaire gedreven electriciteitscentrale, waardoor altijd CO2 geproduceerd zal blijven worden (hetzij bij rechtstreekse verbranden hetzij bij opwerking).

Zoals reeds eerder gezegd, zijn ook in het binnenland voldoende hoge windsnelheden te vinden, mits je een windturbine maar voldoende hoog maakt. Meestal wordt hierbij uitgegaan van de ashoogte, daar waar de rotorbladen aan de as vast zitten en die de generator aandrijft. Of een windturbine-park rendabel is, hangt af van hoeveel stroom het totale wind park produceert, en tegen welke vergoeding deze stroom verkocht kan worden aan een electriciteitsbedrijf. Een belangrijk verschil hierbij is of de site ontwikkeld wordt door een commercieële projectontwikkelaar (of electriciteitsbedrijf) of een non-profit organisatie/ coöperatieve vereniging. Deze laatste heeft geen winstoogmerk op de korte termijn, waardoor ook sites die zich niet binnen 5 jaar, maar bijvoorbeeld binnen 8 jaar terugverdienen, nog steeds financieel rendabel kunnen zijn.

Natuurlijk kan wind het niet alleen. De windsnelheid fluctueert en laat het soms (zoals afgelopen zomer) hele dagen of weken afweten. Daarom is het nodig van zoveel mogelijk 'vrij' beschikbare natuurlijke energiebronnen gebruik te maken, zonder daarbij CO2 uit te stoten en het klimaat aan te tasten. Op de lange termijn is dus een samenwerking van wind met andere duurzame energiebronnen als de waterkracht (stroom import vanuit Scandinavie), zon (electrisch via zonnepanelen en thermisch via zonneboilers), biomassa, golf- en getijde-energie nodig om voldoende electriciteit op te wekken. Met name samenwerking met zon ligt voor de hand, omdat (met name in Nederland) het of hard waait, of de zon (redelijk) schijnt. Deze twee vullen elkaar dus goed aan. Totdat er voldoende capaciteit van deze aanvullende electriciteitsopwekkers is geïnstalleerd, is het noodzakelijk om voldoende 'klassieke' productie-capaciteit achter de hand te hebben in de vorm van kolen- en gascentrale. Maar minder kolen verstoken, omdat er meer wind-turbines staan, helpt dus wel degelijk!

Wageningen en dan met name de locatie in het Binnenveld waarlangs het zoekgebied voor windenergie is gesitueerd, bevind zich in een relatief rustig gebied. Aan de zuidzijde zijn er op enige afstand de uiterwaarden te vinden, die onder de vogelrichtlijn vallen, aan de noordkant vind je op enige afstand het veenweide gebied dat als stilte en broedgebied voor vogels is aangewezen. Voor gebieden die vallen onder de Vogelrichtlijn-gebieden, is er een wettelijke gestelde minimale afstand die nieuw te plaatsen elementen (in dit geval windturbines) moeten aanhouden. Deze norm is 700 m, wat in het geval van het zoekgebied tussen de Haarweg en de Haarwal zonder probleem gehaald wordt. Voor wat betreft broedgebieden zijn er geen wettelijke richtlijnen voor een minimale afstand. Wat betreft vogelslachtoffers door windturbines: er is op dat vlak veel onderzoek gedaan. Uit de meeste studies blijkt echter, dat vogels zich, net als binnen de bestaande gebouwde omgeving, ook in open gebieden goed aanpassen aan nieuwe landschapselementen als windturbines. Uit een onderzoek, verricht door het blad Vogels uit 1997, blijkt, dat zelfs bij het maximaal opgestelde windvermogen op land (op dat moment nog gepland op 1000 MW, inmiddels 1500 MW) er veel meer vogelslachtoffers vallen door het hoogspanningsleidingen, het verkeer, huisdieren en de jacht. "Wanneer in Nederland 1500 MW aan vermogen zal staan opgesteld, dan zal naar verwachting het aantal vogelslachtoffers rond de 30.000 per jaar gaan bedragen. Hoewel elk vogelslachtoffer er één te veel is staat dit aantal in schril contrast met het aantal slachtoffers van jacht, hoogspanningsleidingen en verkeer. Dit aantal bedraagt naar schatting 4,5 miljoen per jaar"(PDE, 2003, op basis van artikel uit 'Vogels').

Ook voor WEW als inwoners van Wageningen is dit een belangrijke vraag. Daarom hebben wij voor dit onder onderwerp een aparte pagina ingericht. Zie voor meer info en visualisaties: Landschap